از اشراف علومی که بشر در طول حیات خود با آن سروکار داشته علم تفسیر قرآن است.
قرآن کریم، جامع ترین منبع وحیانی هستی و بالاترین رابط بین زمین و آسمان و یکی ازثقلین است.همه آنچه از اهل بیت علیهم السلام میخوانیم و می دانیم به بیان دیگر و جامعتر در قرآن آمده.
از این رو محروم بودن از این کتاب، محرومیت از بزرگترین گستره قوانین هستی و علوم حَقه به شمار میآید.
مفسرین و بزرگان در طول تاریخ اهتمامی به تمام در تفسیر قرآن داشته اند و آثار به جای مانده از بزرگان نشانگر این تلاش و کوشش است.
لکن به بیان همان بزرگان، تفسیر قرآن بسیار مظلوم واقع شده و هیچ گاه آنطور که باید به آن پرداخته نگردید.
چرایی این موضوع و مهجور بودن قرآن و معارف آن در میان شیعه و سنی بحثی مطوّل است و در جایی دیگر باید به آن پرداخت. نکته دیگر کارکرد علم تفسیر است.
رویکردهای متعددی بر تفسیر وجود دارد که هریک در جایگاه خود محترم است.
اما حقیقت امر آنست که تفسیر قرآن، نگارش تاریخ وقایع ذکر شده در کتاب نیست. تفسیر قرآن، شرح لغات عربی و یا بیان قواعد عربی جاری در کتاب نیست. تفسیر قرآن، پرداخت به شان نزول و بحث پیرامون آن نیست.
این امور و بسیاری دیگر، تفسیر قرآن به شمار نمیرود.البته همه اینها درون تفسیر جای میگیرد و تفسیر بدون این امور معنایی ندارد، اما حقیقت آنست که ماهیت تفسیر موضوع دیگری است.تفسیر علمی است برای امروز و زندگی. کتاب قرآن کتاب زندگی فردی و اجتماعی است.
لذا تفسیر آن نیز باید به زندگی فردی و اجتماعی خط دهد و درست و غلط مسیر حرکت را به انسان بیاموزاند.
اگر قرآن را کسی به جز کتاب زندگی دید ، آنهم کتابی که تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی را قانون گذاری کرده و ارزشگذاری میکند، آنچه در دست دارد، کاغذی است با کمی جوهرهمه مسیرهای زندگی به چهارراهی به نام قرآن ختم میشود.
و اگر کسی اینگونه زیست ننماید ، قرآنش بیش از آن که کتاب حقیقی قرآن باشد، کتاب آیینی است.
و بیشتر جنبه نمادین داشته و احیانا ابزاری است برای کسب ثواب.متاسفانه آن رویکرد صحیح در برخی از مسلمین جاری نیست و نتیجهاش دوری از محضر قرآن و فرامین و قواعد آن است در زندگی فردی و اجتماعی.از این رو ضرورت دارد علم تفسیر اینگونه دیده شود.
نکته قابل تامل دیگر آن که قرآن کتابی است برای عرب و عجم. کتابی است برای انسانها در امریکای لاتین، اروپا و افریقا و همه بشریت.پس اگر مطالب آن طوری بیان شد که به درد مثلا مردم ایران بخورد یا صرفا شیعیان و یا جهان اسلام، اینگونه نیست که فاقد ارزش باشد، اما از بلندای تفسیر فاصله قابل توجهی دارد.مفسر باید کتاب را برای امروزِ جوامع بیان کند.
هر آیه در کتاب الهی سرشار از قواعد زندگی فردی و اجتماعی است. قواعدی در اقتصاد، محیط زیست، فرهنگ، هنر، رسانه، پوشش، ازدواج، تربیت فرزند، حکومتداری، جنگ و جهاد و… .
برخی که این قواعد را میفهمند موظفاند آیه را باز کرده و قوانین و سنتهای الهی را از آن استخراج کنند تا دیگرانی که آن مطالب را مستقیم از آیه در نمییابند، از دانش آنها بهرهمند گردند.و اساسا هنر و علم مفسر همین نوع نگاه متفاوت به آیات است که از دل هر آیه سنن الهی را استخراج می نماید.پس کار مفسر تبدیل هر آیه از قرآن به قوانین زندگی فردی اجتماعی است.
اگر این امر اقتضا کرد به شان نزول بپردازد، به آن خواهد پرداخت.اگر نیاز بود به باب احادیث برود، خواهد رفت. اگر علم لغت و قواعد عربی برای بیان این قواعد ضرورت یافت به قدر ضرورت ذیل آن بحث می نماید.و هر علمی از جمله فیزیک و شیمی و نجوم و … که در کشف این قواعد و سنن الهی و در اختیار گذاردن آنها برای عموم بشر لازم است را مفسر به کار میبندند.
اما ورود به علوم مختلف، صرفنظر از آن که منتج به استخراج سنت الهی شود و ثمری برای زندگی فردی و اجتماعی نداشته باشد، صرفا شرح آیات و یا شرح علمی خاص است و ربطی به حقیقت علم تفسیر ندارد.
شایان ذکر است که قرآن علاوه بر آن که کتاب مسلمین است به فرموده خود کتاب “هدی للناس ” است.یعنی منهای آن که فردی شیعه باشد یا نباشد و منهای آن که اهل قبله باشد یا نباشد، کتاب الهی قرآن برای او حرف ها و نکات ارزشمندی دارد. پس حال که قرآن صرفا کتاب مسلمین نیست و برای همه بشریت است، باید در علم تفسیر، شاخه ای گشود و در آن مخاطب را همه بشریت قرار داد.و باید در تفسیر این رویکرد جاری باشد که مسلمان از این آیات و تفسیر بهرهای ببرد، و البته غیر مسلمان هم بتواند بهرهمند شودزیرا کتاب برای او هم حرف دارد.
او هم ولو مسلمان نباشد نیازش به کتاب جاری است و کتاب برای او هم نازل شده؛ لذا باید این امور در مقام تقسیر دیده گردد.با آنچه به صورت بسیار گذرا و سریع مورد اشاره قرار گرفت، درمییابیم که مقام تفسیر قرآن، مقامی بسیار شریف است و ما را با آن فاصله ای است بسی
نمایش سریع
نمایش سریعکتاب های نشر
نمایش سریعفروش ویژه, کتاب های نشر
نمایش سریعفروش ویژه, کتاب های نشر
نمایش سریعکتاب های نشر
نمایش سریعکتاب های نشر
نمایش سریع
نمایش سریعکتاب های نشر
نمایش سریعکتاب های نشر
نمایش سریعکتاب های نشر